ĐỒNG BÀO CÙNG CHUNG TAY BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO - HOÀNG SA VÀ TRƯỜNG SA LÀ THUỘC CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM - QUYẾT KHÔNG KHOAN NHƯỢNG VỚI KẺ THÙ - HỌC LÀ ĐỂ GÌN GIỮ HÒA BÌNH THẾ GIỚI, ĐẤT NƯỚC GIÀU MẠNH, GIA ĐÌNH ẤM NO, BẢN THÂN THÔNG MINH VÀ ĐẠO ĐỨC

Thursday, September 19, 2013

Bai 42-43: Thau kinh hoi tu - Anh cua mot vat tao boi thau kinh phan ki

 Bài 42-43: THẤU KÍNH HỘI TỤ - ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ


KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Thấu kình hội tụ thường dùng có phần rìa mỏng hơn phần giữa.
2. Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính.
3. Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
- Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia ló.
- Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm.
- Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính.
4. Đối với thấu kính hội tụ:
- Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật, ngược chiều với vật. Khi vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.
- Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật.
5. Muốn dựng ảnh A'B' của AB qua thấu kính (AB vuông góc với trục chính của thấu kính, A nằm trên trục chính ) chỉ cần dựng ảnh B' của B bằng cách vẽ đường truyền của hai tia sáng đặc biệt, sau đó từ B' hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A' của A.


42-43.1 Đặt một điểm sáng S trước một thấu kính hội tụ và nằm trong khoảng tiêu cực (hình 42-43.1). Dựng ảnh S của điểm S qua thấu kính đã cho. S là ảnh thật hay ảnh ảo?

Đáp án: S là ảnh ảo (hình 43.4)


42-43.2 Hình 42-43.2 cho biết Δ là trục chính của một thấu kính, S là điểm sáng, S là ảnh của S tạo bởi thấu kính đó.
a. S là ảnh thật hay ảnh ảo ?
b. Vì sao em biết thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ ?
Bằng cách vẽ , hãy xác định quang tâm O, hai tiêu điểm F, F của thấu kính đã cho.

Đáp án:
a. S là ảnh thật.
b. Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ vì điểm sáng S qua thấu kính cho ảnh thật. Xác định quang tâm O, hai tiêu điểm F và F bằng cách vẽ (hình 43.5)
+ Nối S với S cắt trục chính của thấu kính tại O.
+ Dựng đường thẳng vuông góc với trục chính tại O. Đó là vị trí đặt thấu kính.
+ Từ S dựng tia tới SI song song với trục chính của thấu kính. Nối I với S cắt trục chính tại tiêu điểm F’. Lấy OF = OF.


42-43.3 Trên hình 42-43.3 có vẽ trục chính Δ, quang tâm O, hai tiêu điểm F, F của một thấu kính, hai tia ló 1, 2 cho ảnh S của điểm sáng S.
a. Vì sao em biết thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ ?
b. Bằng cách vẽ hãy xác định điểm sáng S.

Đáp án:
a. Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ vì ảnh của điểm sáng đặt trước thấu kính là ảnh thật.
b. Xác định điểm sáng S bằng cách vẽ (hình 43.6)
+ Tia ló 1 đi qua tiêu điểm F, vậy tia tới là tia đi song song với trục chính của thấu kính.
+ Tia ló 2 là tia đi song song với trục chính, vậy tia tới là tia đi qua tiêu điểm của thấu kính.

42-43.4  Hình 42-43.4 cho biết Δ là trục chính của một thấu kính, AB là vật sáng. AB là ảnh của AB.
a. AB là ảnh thật hay ảnh ảo ? Vì sao ?
b. Vì sao em biết thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ ?
c. Bằng cách vẽ, hãy xác định quang tâm O và tiêu điểm F, F của thấu kính trên.

Đáp án:
a. AB là ảnh ảo vì nó cùng chiều với vật.
b. Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ vì AB là ảnh ảo lớn hơn vật.
c. Xác định quang tâm O, hai tiêu điểm F và F bằng cách vẽ (hình 43.7)
+ B là ảnh của điểm B nên ta nối B với B cắt trục chính của thấu kính tại quang tâm O.
+ Từ O dựng đường vuông góc với trục chính, ta có vị trí đặt thấu kính.
+ Từ B dựng tia BI song song với trục chính của thấu kính. Nối IB kéo dài cắt trục chính tại F . Lấy OF = OF.


42-43.5 Vật sáng AB có độ cao h được đặt vuông góc trước một thấu kính hội tụ tiêu cự f như hình 42-43.5. Điểm A nằm trên trục chính cách thấu kính một khỏang d=2f.
a. Dựng ảnh AB của AB tạo bởi thấu kính đã cho.
b. Vận dụng kiến thức hình học, tính chiều cao h của ảnh theo h và tính khỏang cách d từ ảnh đến thấu kính theo d.

Đáp án:
a. Dùng hai trong ba tia sáng đã học để dựng ảnh (hình 43.8)
b. h = h và d = d = 2f.


42-43.6 Hãy ghép mỗi phần a, b, c, d, e với một phần 1, 2, 3, 4, 5 để được một câu có nội dung đúng.
a. Thấu kính hội tụ là thấu kính có
b. Một vật đặt trước thấu kính hội tụ ở ngoài khỏang tiêu cự.
c. Một vật đặt trước thấu kính hội tụ ở trong khỏang tiêu cự.
d. Một vật đặt rất xa thấu kính hội tụ.
e. Ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ
1. cho ảnh thật ngược chiều với vật.
2. cùng chiều và lớn hơn vật.
3. phần rìa mỏng hơn phần giữa.
4. cho ảnh ảo cùng chiều lớn hơn vật.
5. cho ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khỏang đúng bằng tiêu cự.
Đáp án: a-3, b-1, c-4, d-5, e-2


42-43.7 Thấu kính hội tụ có đặc điểm và tác dụng nào dưới đây?
A. Có phần giữa mỏng hơn phần rìa và cho phép thu được ảnh của Mặt Trời.
B. Có phần giữa mỏng hơn phần rìa và không cho phép thu được ảnh của Mặt Trời.
C. Có phần giữa dày hơn phần rìa và cho phép thu được ảnh của Mặt Trời.
D. Có phần giữa dày hơn phần rìa và không cho phép thu được ảnh của Mặt Trời.
Đáp án: C
Giải thích

42-43.8 Chỉ ra câu sai. Chiếu một chum tia sáng song song vào một thấu kính hội tụ, phương vuông góc với mặt của thấu kính thì chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính sẽ:
A. loe rộng dần ra.
B. thu nhỏ dần lại.
C. bị thắt lại.
D. gặp nhau tại một điểm.
Đáp án: A

42-43.9 Chiếu một tia sáng vào một thấu kính hội tụ. Tia ló ra khỏi thấu kính sẽ qua tiêu điểm nếu:
A. tia tới đi qua quang tâm mà không trùng với trục chính.
B. tia tới đi qua tiêu điểm nằm ở trước thấu kính.
C. tia tới song song với trục chính.
D. tia tới bất kì.
Đáp án: C

42-43.10 Chiếu một tia sáng vào một thấu kình hội tụ. Tia ló ra khỏi thấu kính sẽ song song với trục chính, nếu:
A. tia tới đi qua quang tâm mà không trùng với trục chính.
B. tia tới đi qua tiêu điểm nằm ở trước thấu kính.
C. tia tới song song với trục chính.
D. tia tới bất kì.
Đáp án: B
42-43.11 Chỉ ra câu sai. Đặt một cây nến trước một thấu kính hội tụ.
A. Ta có thu được ảnh của cây nến trên màn ảnh.
B. Ảnh của cây nến trên màn ảnh có thể lớn hoặc nhỏ hơn cây nến.
C. Ảnh của cây nến trên màn ảnh có thể là ảnh thật hoặc ảnh ảo.
D. Ảnh ảo của cây nến luôn luôn lớn hơn cây nến.
Đáp án: C

42-43.12 Hãy ghép mỗi phần a), b), c), d) với một phần 1, 2, 3, 4 để thành câu hoàn chỉnh có nội dung đúng.
a. Thấu kính là một khối thủy tinh có hai mặt cầu hoặc
b. Có thể làm thấu kính bằng các vật liệu trong suốt như

c. Trục chính của thấu kính là một
d. Quang tâm của thấu kính là một điểm trong thấu kính mà
1. mọi tia sáng tới điểm này đều truyền thẳng, không đổi hướng.
2. đường thẳng vuông góc với mặt thấu kính mà một tia sáng truyền dọc theo đó sẽ không bị lệch hướng.
3. thủy tinh, nhựa trong, nước, thạch anh, muối ăn,…
4. một mặt cầu và một mặt phẳng.
Đáp án: 1-d, 2-c, 3-b, 4-a

42-43.13 Hãy ghép mỗi phần a), b), c), d) với một phần 1, 2, 3, 4 để thành câu hoàn chỉnh có nội dung đúng.
a. Vật sáng đặt ngoài khoảng tiêu cự của thấu kính hội tụ sẽ cho
b. Vật sáng đặt trong khoảng tiêu cự của thấu kính hội tụ sẽ cho
c. Ảnh thật cho bởi thấu kính hội tụ
d. Ảnh ảo cho bởi thấu kính hội tụ
1. có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn vật.
2. luôn luôn lớn hơn vật.
3. ảnh thật.
4. ảnh ảo.
Đáp án: 1-c, 2-d, 3-a, 4-b


75 comments:

  1. Bạn ơi...cái bài 42—43.7 sao lại là kính hội tụ CÓ PHẦN GIỮA MỎNG HƠN PHẦN RIÀ đc

    ReplyDelete
    Replies
    1. Cám ơn bạn nhiều nhé! Đáp án C mới đúng để Mình sửa chữa lại

      Delete
    2. Chào Bạn! Bạn cảm thấy có ích là Mình rất vui!

      Delete
  2. Replies
    1. Mình không giỏi vật lí như bạn nghĩ đâu. Mình muốn chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau để cùng tiến bộ!

      Delete
    2. Thế Tuan Dang có tham gia Facebook, yahoo hay cái gì để mình có thể trò chuyện được không?

      Delete
    3. cảm ơn Tuan Dang nhieu lắm !!!! Mong được làm quen với Tuan Dang được hk?///

      Delete
    4. Mình cũng mong được làm quen với các bạn, tên facebook của Mình là: dangvantuan120982, hoặc bạn có thể liên hệ Skype name: dangvantuan120982

      Delete
    5. Sao bạn không giải hẳn bài 42-43.5 câu b ra vậy

      Delete
    6. Chào Bạn! Mình không giải là để các Bạn tự giải vì nó cũng tương đối dễ để giải. Chỉ cần vận dụng kiến thức hình học ở môn Toán là giải được ngay.

      Delete
  3. bạn giải thik giùm mình câu số 1 dc ko ak. mình hơi ngu ấy mà . thanks trc

    ReplyDelete
    Replies
    1. Mình vừa cập nhật hình ảnh cho bạn rồi!. Ảnh của S là ảnh ảo vì không thể hứng ảnh đó trên màn ảnh.

      Delete
    2. cho minh hoi ty cau 1 khong the hung anh do tren man anh la sao ban minh k hieu cau

      Delete
    3. Chào bạn!Màn ảnh ở đây có thể là một tờ giấy,một miếng gỗ phẳng ,Mình không thể dùng màn ảnh để hứng ảnh của vật.Có nghĩa là ảnh sẽ không hiện trên màn ảnh khi ta đưa màn ảnh ở phía trước thấu kính.

      Delete
  4. Tuan Dang giải thích & trình bày giùm mình câu 42-43.5 b) được không?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Mình vừa cập nhật hình ảnh cho bạn rồi! Do đề bài cho d=2f nên rơi vào trường hợp đặc biệt là chiều cao của ảnh bằng chiều cao của vật, khoảng cách từ vật đến thấu kính và từ ảnh đến thấu kính bằng nhau. Bạn có thể vận dụng kiến thức tam giác đồng dạng hoặc những cặp tam giác bằng nhau để giải thích.

      Delete
  5. Hay lắm bạn. Cảm ơn Tuan Dang nha. :D

    ReplyDelete
    Replies
    1. Bạn thấy vui thì Mình cũng thấy vui lắm!

      Delete
    2. This comment has been removed by the author.

      Delete
  6. Bạn có thể giải cho mình câu b bài 42-43.5 được k. Mình chưa hiểu lắm.Cảm ơn bạn rất nhiều

    ReplyDelete
    Replies
    1. Mình đã cập nhật thêm hình ảnh và giải thích cho bạn Võ Nguyễn Tâm An ở phía trên Bạn. Nếu bạn thấy chưa hiểu thì bạn liên hệ với Mình nhé!

      Delete
  7. sao kh có hình ảnh cho các câu zậy bạn ????????

    ReplyDelete
    Replies
    1. Mình đã cập nhật thêm hình ảnh cho Bạn rồi!

      Delete
  8. CHO MINH HOI CAU 2 TAI SAO S' LA ANH THAT?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Trong trường hợp này là ảnh thật vì ta có thể hứng ảnh trên màn ảnh!

      Delete
    2. This comment has been removed by the author.

      Delete
    3. bạn có thể chứng minh kĩ hơn vì sao ảnh thật thì ta có thể hứng ảnh trên màn ảnh
      vì sao ảnh ảo thì ta ko thể hứng ảnh trên màn ảnh giúp mình đc ko?

      Delete
    4. Chào Bạn! đây là kết luận từ thực nghiệm và được quy ước như vậy nên không thể chứng minh được. Mình phải chấp nhận như vậy nhé Bạn.

      Delete
  9. CAU 3 vì ảnh của điểm sáng đặt trước thấu kính là ảnh thật. LA SAO BAN GIAI THICH CHO MINH TKS TRUOC

    ReplyDelete
    Replies
    1. Vì thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều và nhỏ hơn vật. Nên trong trường hợp này là ảnh thật nên nó là thấu kính hội tụ.

      Delete
  10. Cho minh hoi cau 4 Thấu kính đã cho là thấu kính hội tụ vì A’B’ là ảnh ảo lớn hơn vật. la sao ban

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào bạn! Vì chỉ có thấu kính hội tụ mới có ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật còn thấu kính phân kì thì có một tính chất duy nhất là luôn cho ảnh ảo cùng chiều và nhỏ hơn vật.

      Delete
  11. bạn ơi giải thích giùm mình câu 42-43.11 tí .mình ko hiểu .tks truoc nha

    ReplyDelete
    Replies
    1. Bài này Mình chọn đáp án sai là câu C vì do ảnh ảo không thể hứng được trên màn ảnh. Câu C lại khẳng định có thể hứng được ảnh ảo trên màn ảnh là sai.

      Delete
  12. Replies
    1. Mình cám ơn bạn rất nhiều.

      Delete
  13. tại sao câu 2 lại là kính hội tụ

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! không thể là thấu kính phân kì được vì thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo cùng chiều và nhỏ hơn vật. nghĩa lả ảnh của thấu kính phân kì nằm cùng phía với trục chính. trong trường hợp này vật và ảnh nằm khác phía so với trục chính nên mình khả định nó là thấu kính hội tụ.

      Delete
  14. sao cô em nói là s' nằm mặt còn lại của trục chính

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Bạn có thể nói rõ hơn lời cô giáo của Bạn không?

      Delete
  15. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Bạn hỏi câu 5 phải không?. Trường hợp câu 5 là trường hợp đặc biệt d=2f nên tính chất của ảnh là " ảnh thật, ngược chiều và lớn bằng vật". Chính vì vậy mà có đáp án như vậy.

      Delete
  16. cho mình hỏi tại sao câu 1 S' lại là ảnh ảo ạ?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Ảnh ảo là ảnh không thể hứng được trên màn ảnh. Trong trường hợp này ta thấy khoảng cách từ vật đến thấu kính nhỏ hơn tiêu cự của thấu kính (d<f) thì ta kết luận là ảnh ảo.

      Delete
  17. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  18. xin hỏi:câu b) bài 42-43.5 nếu giải thích thì phải giải thích như thế nào ạ?
    (xin lỗi nhưng mk muốn trao đổi nhiều hơn nhưng mk k tìm thấy địa chỉ fb của bn, bn có thể cho mk xin link fb được k ạ?)

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Đây là trường hợp đặc biệt của thấu kính hội tụ d=2f. Nếu rơi vào trường hợp này thì ta có thể kết luận tính chất của ảnh là " ảnh thật, ngược chiều và bằng vật". Còn về bài này thì phải chứng minh bằng hình học mới thuyết phục được. Nếu chỉ giải thích thì không đủ cơ sở để người khác tin. Facebook của mình là: dangvantuan120982.

      Delete
    2. mk nghe ns nếu học về phần sau thì có phải sẽ cần vận dụng kiến thức chứng minh của tam giác đồng dạng không vậy?

      Delete
    3. Chào Bạn! Bạn nói đúng có một vài bài tập sử dụng kiến thức của hai tam giác đồng dạng để giải.

      Delete
  19. Replies
    1. Chào Bạn! Do câu hỏi là chọn câu sai nên Mình chọn câu A.

      Delete
  20. rất cảm ơn bạn, nhờ bạn mà phần này mk k bị rồi bởi hình vẽ

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Mình đọc không được dòng chú thích của Bạn ở phần sau

      Delete
  21. Bạn ơi sao bạn không giải tường trình ra vậy các bạn ơi hình có đúng ko vì mình học ko đc tốt môn vật lí

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Mình chưa hiểu câu ghi chú của Bạn. bạn có thể nói rõ hơn không?

      Delete
  22. bài tập này bạn giải hộ mình với
    a) cho AB đặt trước một TKHT (AB vuông góc tam giác, A thuộc tam giác. Dựng ảnh A phẩy B phẩy sao cho ảnh này lớn hơn vật
    b) cho AB= 3 cm, OF= 12cm, OA=18cm. Tính A`B`,OA`

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Trong bài tập này Mình chưa hiểu cụm từ "AB vuông góc tam giác", Bạn giải thích rõ cụm từ này Mình mới giúp Bạn được!

      Delete
    2. à mình lôn AB vuông góc với denta A thuộc denta

      Delete
    3. còn bài này luôn nè mình biết vẽ hình nhưng không biết giải
      1) dựng ảnh AB đặt trước TKHT (AB VUÔNG góc denta) A thuộc denta, cách thất kính một đoạn bằng 2f
      2) sử dụng trường hợp đồng dạng của tam giác chứng minh rằng
      +OA =OA`=2f
      +AB=A`B`
      3)áp dụng AB đặt trước TKHT cho ảnh cao bằng vật biết tiêu cực của thấu kính f=15cm

      Delete
    4. à mình lôn AB vuông góc với denta A thuộc denta

      Delete
  23. 1) dựng ảnh AB đặt trước TKHT (AB VUÔNG góc denta) A thuộc denta, cách thất kính một đoạn bằng 2f
    2) sử dụng trường hợp đồng dạng của tam giác chứng minh rằng
    +OA =OA`=2f
    +AB=A`B`
    3)áp dụng AB đặt trước TKHT cho ảnh cao bằng vật biết tiêu cực của thấu kính f=15cm
    giải hộ mình với

    ReplyDelete
  24. bạn nên tạo 1 blog về : trắc nghiệm và bài tập thêm nữa , để mn có thể biết thêm nhiều dạng bài tập nữa

    ReplyDelete
  25. bạn nên tạo 1 blog về : trắc nghiệm và bài tập thêm nữa , để mn có thể biết thêm nhiều dạng bài tập nữa

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn! Mình cám ơn Bạn đã đóng góp xây dựng thêm cho Mình, Mình cũng có ý định đó!

      Delete
  26. This comment has been removed by the author.

    ReplyDelete
  27. thầy giúp e bài này với :
    đặt vật AB sát mặt của 1 TKHT sau đó dịch chuyển vật từ từ ra xa có 2 vị trí mà tại đó ảnh cao gấp 2 lần vật. biết 2 vị trí này cách nhau 54cm, tiêu cự của thấu kính đó là bao nhiêu
    A 12cm B 24cm C 36cm D 48cm
    e tính ra kq kì lắm :54 cm

    ReplyDelete
    Replies
    1. Chào Bạn!
      + Giả sử ta có trường hợp ban đầu ảnh cao gấp đôi vật, nghĩa là A’B’=2AB hay A’B’/AB=2
      Xét hai tam giác đồng dạng OAB và OA’B’. Ta có: OA/OA’=AB/A’B’, suy ra: d/d’=1/2 hay d=1/2d’ (1). Nghĩa là khoảng cách từ ảnh đến thấu kính luôn luôn gấp đôi khoảng cách từ vật đến thấu kính.
      + Giả sử trường hợp thứ hai ở vị trí cách vị trí ban đầu 54 cm và ảnh cũng cao gấp đôi vật nên ta suy ra được d’-d =54cm (2).
      + Mặt khác ta có biểu thức 1/f =1/d+1/d’ (3). Thế (1) vào (2) ta được: f =d’/3 (4)
      + Thế (1) vào (2) ta tính toán được: d’=108 cm.
      + Thế kết quả d’ vào (4) ta tính được f = 36 cm.
      + Chọn đáp án C

      Delete
    2. e nghĩ là 54 cm mới đúng chứ
      tại sao trường hợp thứ hai ở vị trí cách vị trí ban đầu 54 cm và ảnh cũng cao gấp đôi vật nên ta suy ra được d’-d =54cm ?

      Delete
    3. Chào Bạn! Để Mình xem kĩ lại một lần nữa rồi trả lời Bạn sau nhé!

      Delete
    4. Vâng , e nghĩ cô giáo e cho sai đáp án!

      Delete